Η ικανότητα του παιδιού να συγκεντρωθεί σε συγκεκριμένες δραστηριότητες αποτελεί έναν από τους βασικότερους πυλώνες για τη στήριξη της σχολικής επιτυχίας, από την προσχολική ακόμα ηλικία. Η συγκέντρωση, με απλά λόγια, είναι η ικανότητα του ατόμου να εστιάζει σε ένα συγκεκριμένο έργο, για ένα λογικό χρονικό διάστημα, ανάλογα με την ηλικία του.

Ως γονείς μπορείτε να συνεισφέρετε σημαντικά, ώστε να αποκτήσει το παιδί σας τις βάσεις για πιο γρήγορη σκέψη και καλύτερη προσοχή στη ζωή του αργότερα. Κι αυτό επειδή τα παιδιά μέσα στην οικογένεια μαθαίνουν πρώτα πρώτα να συγκεντρώνονται - την ώρα που παίζουν επιτραπέζια ή διαβάζουν.

• Τι είναι σημαντικό για την καλή συγκέντρωση;

1. Επαρκής ύπνος: Η κούραση λόγω ανεπαρκών ωρών ύπνου μπορεί να είναι ένας λόγος για τη μειωμένη συγκέντρωση του παιδιού. Ορίστε σταθερή ώρα ύπνου και αποφύγετε να παρακολουθήσει τηλεόραση ή να παίξει υπολογιστή τουλάχιστον μία ώρα πριν κοιμηθεί.
2. Περισσότερη κίνηση: Τα παιδιά χρειάζονται αρκετή άσκηση κατά τη διάρκεια της ημέρας για να τονώνουν το σώμα και το μυαλό. Η νωθρότητα και η τεμπελιά είναι παράγωγα των πολλών ωρών μπροστά στη τηλεόραση. Παροτρύνετε το παιδί να παίζει έξω (αν είναι δυνατόν) ή να διαλέξει ένα άθλημα με το οποίο θα ασχολείται τακτικά.
3. Ανατροφή μέσα σε ατμόσφαιρα ηρεμίας και οικογενειακή θαλπωρή: Το παιδί χρειάζεται ένα κλίμα σταθερότητας, τελετουργικές συνήθειες ύπνου και γευμάτων και μια καλά δομημένη ημέρα. Επίσης, τα σταθερά πρόσωπα αναφοράς (γονείς- νταντά) είναι σημαντικά.
4. Καλή ατμόσφαιρα εργασίας: σταθερός προσωπικός χώρος εργασίας, φωτεινός, χωρίς θόρυβο και ερεθίσματα (παράθυρο, τηλεόραση) που μπορεί να τον αποσυντονίσουν από την ολοκλήρωση του έργου που έχει αναλάβει
5. Υγιεινή διατροφή: Πρέπει να συμπεριληφθούν στη διατροφή του παιδιού λαχανικά, φρούτα και δημητριακά, που δίνουν στον εγκέφαλο και στο σώμα ενέργεια για περισσότερο χρόνο. Αποφύγετε “fast food” φαγητά, μπισκότα, σνακ, γκοφρέτες. Χρειάζεται επαρκής κατανάλωση υγρών.
6. Σωστή χρήση ΜΜΕ: Ο προσωπικός ρυθμός και η ιδιαίτερη δημιουργικότητα επηρεάζονται από την υπέρμετρη χρήση των ΜΜΕ. Ορίστε σαφείς κανονισμούς και χρονικά όρια
7. Διαλείμματα και ξεκούραση: Τα χρονικό διάστημα μέσα στο οποίο τα παιδιά μπορούν να εργαστούν με συγκέντρωση, εξαρτάται από την ηλικία και είναι περιορισμένο (πχ. 5-6 χρονών= 15 λεπτά). Προγραμματίστε συνειδητά κάποια διαλείμματα κάθε μέρα, ώστε το παιδί να χαλαρώνει.
8. Έπαινος και κίνητρο: Ενισχύστε το ενδιαφέρον του για καινούργια πράγματα, ενθαρρύνετε το στην αρχή μιας νέας δραστηριότητας, ενισχύστε την αυτοπεποίθηση του και επαινέστε το κάθε φορά που καταφέρνει κάτι.

• Παιχνίδια συγκέντρωσης για παιδιά

Καθώς η συγκέντρωση αποτελεί μόνο εν μέρει συνειδητή διαδικασία, μπορούμε να εξασκηθούμε σε αυτήν, πολύ καλύτερα παίζοντας.

• Τα παιχνίδια μνήμης ή τα πάζλ, ενισχύουν τόσο τη συγκέντρωση όσο και την οπτική μνήμη και την αναγνώριση σχημάτων.
• Tα επιτραπέζια παιχνίδια και τα κρυπτόλεξα ή το scrabble, βοηθούν στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων σκέψης και συγκέντρωσης
• Εξαιρετικές ασκήσεις συγκέντρωσης είναι οι λαβύρινθοι, η σύγκριση εικόνων , η ένωση τελειών και το παιχνίδι των αντιθέτων και των συνωνύμων
• Διαβάζετε τακτικά στα παιδί σας ιστορίες. Μην εγκαταλείψετε αυτή τη συνήθεια μέχρι να μάθει να διαβάζει μόνο του. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να ενισχύσετε την συγκέντρωση, τη φαντασία και τη δημιουργικότητα του.
• Μάθετε κείμενα από μνήμης μαζί με το παιδί σας. Αργότερα, τα παιδικά τραγουδάκια μπορεί να αντικατασταθούν από ποιήματα ή δημοφιλή τραγούδια.

Τατιάνα Σαμαρά

Ψυχολόγος, MSc Παιδική και Εφηβική Ψυχική Υγεία (King’ s College London)

Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια