Η Σαρακοστή ξεκινά και πολλοί νιώθουν ότι αν ακολουθήσουν την ορθόδοξη νηστεία, θα στερηθούν τα γλυκά. Όμως αυτό δεν είναι ισχύει γιατί τα γλυκά που δεν περιέχουν ζωικά συστατικά είναι αρκετά γευστικά αλλά και ωφέλιμα για την υγεία μας. Η παρασκευή τους βασίζεται σε φυτικά λάδια, ξηρούς καρπούς, φρούτα και σπόρους.

Το γλυκό που δεσπόζει την Σαρακοστή είναι ο χαλβάς, σε τρεις παραλλαγές, σησαμένιο, σιμιγδαλένιο και χαλβά Φαρσάλων. Ο σησαμένιος χαλβάς ή αλλιώς εμπορίου παρασκευάζεται από το ταχίνι, είναι πλούσιος σε καλά λιπαρά, μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, βιταμίνη Ε και σύμπλεγμα βιταμινών Β. Έχει αρκετές θερμίδες όμως, για αυτό πλέον κυκλοφορεί και με στέβια, ώστε να μπορούν να τον καταναλώσουν και οι διαβητικοί. Κυκλοφορεί στο εμπόριο με πολλές παραλλαγές σε γεύσεις.

Ο σιμιγδαλένιος χαλβάς παρασκευάζεται από σιμιγδάλι, ζάχαρη, ηλιέλαιο και αμύγδαλα. Περιέχει λιγότερη πρωτεΐνη και λιγότερες θερμίδες από τον ταχινένιο, περισσότερα κορεσμένα λιπαρά λόγω του ηλιέλαιου και λιγότερη βιταμίνη Ε.

Ο χαλβάς Φαρσάλων, με καταγωγή από τη Θεσσαλία, παράγεται από ρυζάλευρο ή άλευρο καλαμποκιού, έχει μαλακή υφή και περιέχει αμύγδαλα. Έχει λιγότερες θερμίδες από τους δύο προηγούμενους, αλλά και σημαντικά μικρότερη περιεκτικότητα σε ασβέστιο και σίδηρο.

Το παστέλι έχει επίσης την τιμητική του την Σαρακοστή. Περιέχει αρκετή ποσότητα φυτικής πρωτεΐνης, φυτικές ίνες και ωφέλιμα λιπαρά οξέα, όπως ω-3 και ω-6, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για τον οργανισμό μας. Θεωρείται ιδανική πηγή ασβεστίου, μαγνησίου, σιδήρου και φωσφόρου. Κυκλοφορεί και η παραλλαγή του παστελιού με ξηρούς καρπούς που περιέχει  μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, μέταλλα αλλά και θερμίδες.

Ακόμη, χωρίς ζωικά λιπαρά είναι και το γλυκό κουταλιού που κυκλοφορεί όλο το χρόνο στο εμπόριο αλλά προβάλλεται περισσότερο τις ημέρες της Σαρακοστής. Αποτελείται από φρούτα και ζάχαρη, και αν και είναι αρκετά γλυκό έχει ελάχιστες θερμίδες ανά κουταλιά. Περιέχει πλήθος βιταμινών από τα φρούτα, κυρίως βιταμίνη C και σύμπλεγμα βιταμινών Β, καθώς και φυτικές ίνες. Θεωρείται από τα πιο οικονομικά γλυκά και μαζί με τις κομπόστες φρούτων είναι ένας καλός τρόπος να καταναλώνουμε τα αγαπημένα μας φρούτα όλη τη χρονιά.

Πολύ διαδεδομένο είναι και το λουκούμι , που αποτελεί γλύκισμα-μπουκιά, προερχόμενο από Τουρκία, το οποίο φτιάχνεται από ζάχαρη, σιρόπι και αλεύρι καλαμποκιού (corn flour). Το κύριο χαρακτηριστικό του είναι η μαστιχωτή υφή του και το έντονο άρωμα, που συνήθως προέρχεται από την προσθήκη ροδόνερου ή άλλων αρωμάτων φρούτου.  Κυκλοφορεί σε πολλές γεύσεις και με προσθήκη ξηρών καρπών. Αν το συνδυάσουμε με μπισκότα, μπορούμε να φτιάξουμε μπισκοτολούκουμο που συνοδεύει ιδανικά τον ελληνικό καφέ.

Επιπλέον, με τον καφέ άριστο συνοδευτικό αποτελούν τα μουστοκούλουρα. Πρόκειται για μπισκότα σε σχήμα κουλουριού τα οποία παρασκευάζονται από μούστο ή πετιμέζι.  Ο μούστος υποκαθιστά τη γλυκιά γεύση της ζάχαρης, και το γαρύφαλλο και η κανέλλα τους προσδίδουν ξεχωριστό άρωμα. Ο μούστος είναι πλούσιος σε βιταμίνες Α, Β και C και περιέχει και σημαντικές ποσότητες καλίου, σιδήρου και φωσφόρου.

Ολοκληρώνοντας  μπορούμε να αναφέρουμε τα γλυκά ταψιού που γίνονται χωρίς την προσθήκη ζωικού λίπους αλλά και νηστίσιμες παραλλαγές κλασσικών γλυκών.

Κοντοπίδου Ειρήνη

Κλινικός διαιτολόγος, MSc