
Αποτελεί την μεγαλύτερη γιορτή της Ορθοδοξίας. Πλαισιώνεται από θρησκευτική κατάνυξη, μυρωδιές από ταλαντούχες μαμάδες στη μαγειρική και πολλά έθιμα που εξακολουθούν να έχουν την τιμητική τους στο πέρασμα των χρόνων. Το Πάσχα είναι μια περίοδος αγαπημένη για τους Έλληνες κι αυτό φαίνεται στον τρόπο που το γιορτάζουμε κατά μήκος όλης της επικράτειας.
Στην Κέρκυρα τα πήλινα κανάτια -οι Μπότηδες γεμάτοι με νερό- πέφτουν ασταμάτητα από τα μπαλκόνια και σκάνε στα πόδια των θαρραλέων περιπατητών στα καντούνια της Παλιάς Πόλης το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου, σηματοδοτώντας την Πρώτη Ανάσταση.
Στην Πάτμο, η τελετή του ιερού νιπτήρα αναπαριστά την πράξη του Ιησού πριν τον Μυστικό Δείπνο, όπου ο ίδιος έπλυνε τα πόδια των μαθητών του. Η αναπαράσταση πραγματοποιείται το μεσημέρι της Μεγάλης Πέμπτης, στην πλατεία Ξάνθου, μπροστά στο Δημαρχείο.
Στη Ζάκυνθο, ο μεταμεσονύκτιος Επιτάφιος τις πρώτες πρωινές ώρες του Μεγάλου Σαββάτου συνιστά ένα από τα παλαιότερα έθιμα του νησιού. Στις 4.00 το πρωί γίνεται η έξοδος του Επιταφίου, ο οποίος επιστρέφει στις 5.30 στο ναό, για να συνεχιστεί η Ακολουθία. Παράλληλα με την πρώτη Ανάσταση οι νοικοκυρές όλων των σπιτιών σπάνε πήλινες στάμνες.
Στη Χίο, ο ρουκετοπόλεμος καλά κρατεί κατά την Ανάσταση, ως το κλασικό, παλιό βρονταδούσικο έθιμο, με ρίζες από την εποχή της Τουρκοκρατίας. Οι κάτοικοι των ενοριών του Αγίου Μάρκου και της Παναγίας της Ερειθιανής -εκκλησίες που βρίσκονται αντικριστά- έφτιαχναν τα παλιά χρόνια αυτοσχέδια κανονάκια, τα οποία πλέον έχουν εξελιχθεί σε αυτοσχέδιες ρουκέτες.
Στο Λεωνίδιο, τα εντυπωσιακά, μικρά, πολύχρωμα αερόστατα που απελευθερώνονται στον ουρανό την ώρα της Ανάστασης, συγκεντρώνουν τα βλέμματα μικρών και μεγάλων. Τα κατασκευάζουν οι ίδιοι οι κάτοικοι, διατηρώντας ένα έθιμο που λέγεται ότι προήλθε από ναυτικούς της περιοχής, καθώς εκείνοι το κουβάλησαν από τα ταξίδια τους στην Ασία.
Στην Καλαμάτα, ο διαγωνισμός των μπουλουκιών πηγάζει από τους απελευθερωτικούς αγώνες του 1821. Όσοι παίρνουν μέρος φορούν τις παραδοσιακές τους ενδυμασίες και είναι οπλισμένοι με σαΐτες, δηλαδή χαρτονένιους σωλήνες γεμάτους μπαρούτι. Ο σαϊτοπόλεμος λαμβάνει χώρα την Κυριακή του Πάσχα στο γήπεδο του Μεσσηνιακού με τη συμμετοχή εκατοντάδων ντόπιων και επισκεπτών.
Στη Δημοτική Κοινότητα Κρηνίδων του Δήμου Καβάλας και στην Καστανούσα του δήμου Κερκίνης στις Σέρρες, τη δεύτερη μέρα του Πάσχα αναβιώνουν οι αβγομαχίες, όπου μικροί και μεγάλοι φέρνουν τα αβγά τους και ξεκινούν μια παράξενη μάχη τσουγκρίσματος. Νικητής είναι αυτός που θα έχει τα λιγότερα σπασμένα αβγά άρα και τα πιο δυνατά. Το έθιμο αυτό είναι Ποντιακό και συμβολίζει την Ανάσταση του Κυρίου και τη σύγκρουση του καλού με το κακό.
Στη Θράκη, το κάψιμο του Ιούδα αποκτά διαφορετική διάσταση, αφού τα παιδιά φτιάχνουν το ομοίωμα του Ιούδα και το περιφέρουν από σπίτι σε σπίτι ζητώντας από τους κατοίκους κλαδιά. Με τα κλαδιά αυτά ανάβουν φωτιά τη Μεγάλη Παρασκευή μετά την περιφορά του Επιταφίου και “καίνε” τον Ιούδα. Μάλιστα κρατούν μέρος αυτής της στάχτης για να την ρίξουν στα μνήματα, τιμώντας τους νεκρούς.
Στη Χαλκιδική και ειδικότερα στην Ιερισσό, το έθιμο «Του μαύρου νιου τ’ αλώνι» πραγματοποιείται την Τρίτη του Πάσχα στους λόφους πάνω από την πόλη. Οι γεροντότεροι αρχίζουν τον χορό, ενώ τους συνοδεύουν σιγά σιγά και οι υπόλοιποι κάτοικοι, τραγουδώντας και χορεύοντας Πασχαλινά τραγούδια. Το έθιμο λήγει με τον «Καγκέλευτο» χορό, που αποτελεί την αναπαράσταση της σφαγής 400 Ιερισσιωτών από τους Τούρκους, το 1821.
Όσο για τις γεύσεις που δεν πρέπει να χάσουμε το Πάσχα στα διάφορα μέρη της Ελλάδος αυτές είναι σίγουρα πολλές. Μην χάσετε την μαγειρίτσα της Κέρκυρας, την πηχτή τσιλίχουρδα που τρώγεται με πιρούνι και είναι είτε αβγοκομμένη, είτε κοκκινιστή, ούτε και τη μαγειρίτσα της Ρόδου που φέρει τον τίτλο “κεφαλόποδα της Λαμπρής” και έχει την μορφή σούπας που φτιάχνεται από το λαιμό, τα πόδια, την κοιλιά και το κεφάλι του αρνιού. Το γεμιστό αρνί της Καλύμνου, το «μουούρι» που το σφραγίζουν με λάσπη είναι σκέτο λουκούμι και το συναντάμε και στην Κάρπαθο ως “βυζάντι”, ενώ στη Νάξο το αρνί είναι φουρνιστό και γεμιστό με τρυφερά ανοιξιάτικα χόρτα και ρύζι, έχοντας το όνομα “πάτουδο”. Στην Άνδρο το κατσίκι -ο λαμπριάτης- είναι γεμιστό με τοπικά τυριά, αβγά, συκωτάκια, γλυκάδια και ρύζι, αλλά στη Σαντορίνη θα μας τρέχουν τα σάλια από τα σγαρδούμια -αντεράκια τυλιγμένα πάνω σε κλαδάκια δεντρολίβανου και στη Σίφνο θα δοκιμάσουμε το “μαστέλο” στην παραδοσιακή γάστρα -κρέας πάνω σε αμπελόκλαδα. Στη Λιβαδειά θέλει γερό στομάχι και τόλμη για να αρνηθείς τους “λάκκους του κεφιού”, δηλαδή τους λάκκους για το σούβλισμα των πιο νόστιμων αρνιών. Στη Μακεδονία και τη Θράκη, την τιμητική του έχει ο «τζιγεροσαρμάς» με εντόσθια που συνδυάζονται με ανοιξιάτικα μυρωδικά και έπειτα τυλίγονται σφιχτά με τη σκέπη του αρνιού, τη γνωστή μας μπόλια.


