Συμβουλές για να βοηθήσετε το παιδί σας να προσαρμοστεί ομαλά και να τα καταφέρει στη Α’ Δημοτικού

            Για πολλούς λόγους, η Α΄ Δημοτικού είναι μια χρονιά σημαντικών αλλαγών, καθώς το παιδί αφήνει πίσω του την ξεγνοιασιά του Νηπιαγωγείου και ξεκινάει να αναπτύσσει περισσότερο τις ακαδημαϊκές του δεξιότητες.  Κατά τη διάρκεια της Α’ Δημοτικού, το παιδί μαθαίνει να γράφει και να διαβάζει με μεγαλύτερη κατανόηση και επιδεξιότητα. Επίσης το παιδί από τη Α’ Δημοτικού ξεκινάει να ορίζει τον εαυτό του ως προς «το τι είδους μαθητής είναι». Οι έρευνες έχουν δείξει πως ο πιο αποτελεσματικός τρόπος να βοηθήσουμε ένα παιδί να νιώθει επιτυχημένος μαθητής στο Δημοτικό είναι μέσα σε ένα θετικό κλίμα αποδοχής, να ενθαρρύνουμε την ανάγνωση και την γραφή και να μεταφέρουμε το μήνυμα στο παιδί: «Μπορείς να τα καταφέρεις! Σε πιστεύω!».

            Το παιδί της Α’ Δημοτικού χρειάζεται χρόνο για να προσαρμοστεί στο νέο περιβάλλον μάθησης, που αποσκοπεί περισσότερο στην απόκτηση γνώσεων και λιγότερο στο παιχνίδι, σε σχέση με το Νηπιαγωγείο. Παράλληλα απαιτείται από το παιδί να αναπτύξει  κίνητρα για μάθηση και να επικεντρώνει με επιτυχία την προσοχή του σε κάποια δραστηριότητα. Είναι ευνόητο ότι κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό και τις δικές του επιδόσεις. Γι’ αυτό το λόγο, η καθοδήγηση από τους γονείς και η υποστηρικτική τους στάση παίζει σημαντικό ρόλο στη διαδικασία προσαρμογής αλλά και στην ακαδημαϊκή πορεία του παιδιού:

• Διατηρήστε ανοιχτή επικοινωνία με το δάσκαλο του παιδιού σας και συζητήστε μαζί του, από τη αρχή της χρονιάς τον τρόπο που θα βοηθάτε το παιδί στη μελέτη του, καθώς και οτιδήποτε άλλο σας απασχολεί σε σχέση με το παιδί και το σχολείο.
• Εξασφαλίστε χρόνο μέσα στην ημέρα για να συζητάτε με το παιδί σας, ρωτήστε το «πώς πέρασες στο σχολείο;» ή «Τι σου άρεσε περισσότερο στη μέρα σου;» και συζητείστε μαζί του υπεύθυνα για οτιδήποτε τον ενδιαφέρει και όχι μόνο αν έχει κάποιο πρόβλημα.
• Προωθήστε και ενδυναμώστε τη κοινωνικότητα του παιδιού. Κανονίστε συναντήσεις για παιχνίδι με παιδιά της τάξης του και ενθαρρύνετε το να συμμετέχει σε ομαδικές δραστηριότητες.
• Εξασφαλίστε στο πρόγραμμα του παιδιού σας, πως κάθε μέρα θα υπάρχει ελεύθερος χρόνος για παιχνίδι ή για κάποια δραστηριότητα που το ευχαριστεί. Δεν πρέπει ο χρόνος με το γονέα να ταυτίζεται αποκλειστικά πλέον με το χρόνο μελέτης. 

• Ενισχύστε την αυτοπεποίθηση του παιδιού, αναγνωρίζοντας τις ικανότητες του. Χρειάζεται να επιβραβεύουμε την κάθε προσπάθεια, γιατί μόνο έτσι ενισχύουμε την αυτοεκτίμηση του που είναι καθοριστικής σημασίας για την πρόοδό του, όχι μόνο στο σχολείο αλλά και στη ζωή του γενικότερα. Αποφύγετε τις συγκρίσεις με τους άλλους σε σχέση με τις σχολικές επιδόσεις.
• Υποστηρίξτε τη μελέτη στο σπίτι. Η μελέτη ενισχύει και επεκτείνει τη μάθηση μέσα στη τάξη και βοηθάει το παιδί να εξασκήσει σημαντικές δεξιότητες διαβάσματος. Υποστηρίξτε το παιδί αλλά σταδιακά απομακρυνθείτε και δώστε του πρωτοβουλίες. H ευθύνη της μελέτης πρέπει να αποτελεί υπόθεση του ίδιου του παιδιού, ενώ οι γονείς πρέπει απλώς να ελέγχουν κάποια στιγμή αυτό που κάνει και να του δίνουν κατευθύνσεις με ενθαρρυντικό τρόπο .
• Ενισχύστε τις οργανωτικές δεξιότητες. Μαζί με το παιδί αποφασίστε ένα σταθερό μέρος που θα μελετάει και μια σταθερή ώρα, που όλοι θα θεωρείτε κατάλληλη για να ξεκινά το διάβασμά του. Επίσης, σχεδιάστε μαζί ένα οργανωμένο πλάνο μελέτης, συζητώντας μαζί του από ποιο μάθημα θα ξεκινά, τι βήματα θα ακολουθεί και πως θα ολοκληρώνει τις εργασίες του. Συμπεριλάβετε και διαλείμματα των 5-10 λεπτών, αν χρειάζεται.
• Ενθαρρύνετε την αγάπη του παιδιού για το διάβασμα και τη γραφή μέσα και από πιο «παιγνιώδεις τρόπους». Για παράδειγμα, διαβάστε μαζί του ιστορίες και ζητήστε του να σας ζωγραφίσει ότι του έκανε εντύπωση, παίξτε παιχνίδια λέξεων ή φτιάξτε το δικό σας ορθογραφικό λεξικό με εικόνες και φωτογραφίες των λέξεων που τον ενδιαφέρουν και μαθαίνει.
• Επεξεργαστείτε και μειώστε το δικό σας άγχος για το σχολείο. Ελέγξτε τις δικές σας αγωνίες, ώστε να μπορέσετε να ανακουφίσετε και την ανησυχία του παιδιού σας.
• Απευθυνθείτε στο δάσκαλο του παιδιού αν διαπιστώσετε ότι το παιδί παρουσιάζει κάποιες δυσκολίες στα μαθήματά του, που θεωρείτε ότι είναι δυσανάλογες με το νοητικό του δυναμικό, αφού του δώσετε πρώτα κάποιο χρονικό περιθώριο εξάσκησης. Συζητήστε μαζί του για την εικόνα του παιδιού στη τάξη και αν οι δυσκολίες συνεχίζονται μπορείτε να απευθυνθείτε και σε κάποιο ειδικό.

Τατιάνα Σαμαρά

Ψυχολόγος, MSc Παιδική και Εφηβική Ψυχική Υγεία