Συμβουλές για το παιχνίδι στη βρεφική και νηπιακή ηλικία
Η ώρα του παιχνιδιού είναι πολύ ξεχωριστή για τα παιδιά κάθε ηλικίας. Δεν αποτελεί μόνο χρόνο για διασκέδαση αλλά παίζει και πολύ σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη τους. Το παιχνίδι είναι η «εργασία» τους και ο τρόπος τους να εξερευνούν τον κόσμο γύρω τους. Μέσα από το παιχνίδι τα βρέφη και τα νήπια δοκιμάζουν νέες δεξιότητες, διευρύνουν τη φαντασία τους και τη δημιουργικότητα τους και μαθαίνουν για τις σχέσεις τους με τους άλλους.
Κάθε δραστηριότητα μπορεί να πάρει τη μορφή παιχνιδιού για τα μικρά παιδιά, είτε είναι να ξεχωρίζεις κάλτσες είτε είναι να μεταφέρει αντικείμενα με ένα καρότσι. Κάθε είδος παιχνιδιού μπορεί να προσφέρει πολλαπλές ευκαιρίες για να μάθει και να εξασκήσει το παιδί νέες δεξιότητες.
Ως γονείς, είστε οι πρώτοι και αγαπημένοι συμπαίκτες του παιδιού σας. Από τη πρώτη μέρα της ζωής του, ένα παιδί παίζει με το γονέα του, είτε κοιτάζοντας το πρόσωπο του γονέα όταν το ταΐζει, είτε ακούγοντας τη φωνή του να του τραγουδάει όταν του αλλάζει τη πάνα. Μαθαίνει και εξερευνεί μέσα από κάθε εμπειρία που μοιράζεστε μαζί. Παρακάτω ακολουθούν κάποιες συμβουλές για το παιχνίδι σε αυτή τόσο τρυφερή και ταυτόχρονα σημαντική περίοδο της ζωής ενός παιδιού…
- Ακολουθείστε τις πρωτοβουλίες του. Δώστε στο παιδί ένα αντικείμενο ή ένα παιχνίδι και δείτε τι κάνει με αυτό. Δεν πειράζει αν δε το παίζει με το «σωστό τρόπο» , αφήστε το να σας δείξει το δικό του «νέο τρόπο».
- Πηγαίνετε αργά. Είναι ωραίο να δείχνετε στο παιδί σας πως λειτουργεί ένα παιχνίδι, αλλά προσπαθήστε να συγκρατηθείτε στην αρχή από το να του δείξετε κατευθείαν. Μπορείτε να ξεκινήσετε με το πρώτο βήμα, πχ. να βάλετε ένα κυβάκι πάνω στο άλλο και μετά να το ενθαρρύνετε να συνεχίσει μόνο του. Παρέχοντας του όση βοήθεια χρειάζεται , ώστε να μην απογοητεύεται, κινητοποιείτε το παιδί σας να μάθει νέες δεξιότητες.
- Αναγνωρίστε τα σημάδια. Το μικρό παιδί σας μπορεί να μην είναι ικανό να σας πει τι χρειάζεται ή τί το στεναχωρεί με λεξούλες. Αλλά το κάνει με άλλους τρόπους ~ χρησιμοποιώντας ήχους , εκφράσεις προσώπου, κινήσεις. Αναγνωρίζοντας τα σημάδια που προηγούνται ενός ξεσπάσματος, το βοηθάτε να περάσετε ή να αλλάξετε σε μια νέα δραστηριότητα. Επιπλέον, αναγνωρίζοντας τα σημάδια, καταλαβαίνετε και ποιες δραστηριότητες προτιμά.
- Παρατηρήστε το χώρο που παίζετε. Είναι ο χώρος φιλικός και ασφαλής για ένα παιδί; Υπάρχει πολύ θόρυβος και διασπαστικά ερεθίσματα; Υπάρχει χώρος για εξερεύνηση; Είναι καλός χώρος για τη δραστηριότητα που επιλέξατε, όπως τρέξιμο, μπάλα ή ζωγραφική; Ελέγχοντας το χώρο από πριν, μπορείτε να προλάβετε, ένα ξέσπασμα θυμού, ένα ατύχημα ή ένα σπασμένο αντικείμενο.
- Παίξε ξανά. Παρόλο που η επιθυμία να κάνουμε τα ίδια και τα ίδια ξανά, δεν συναρπάζει τους μεγάλους, για τα παιδιά είναι ιδιαίτερα χρήσιμο. Εξασκούνται συνεχώς για να κατακτήσουν μια δεξιότητα. Και όταν στο τέλος το «κάνουν μόνα τους!», επιβραβεύονται με μια τεράστια αίσθηση ικανότητας και αυτοπεποίθησης. Όσο περισσότερο εξασκούν τις νέες δεξιότητες τους και τις τελειοποιούν, τόσο περισσότερες νέες προκλήσεις αποδέχονται και η μάθηση συνεχίζεται…
- Υιοθετείστε παιχνίδια που ανταποκρίνονται στις ανάγκες του παιδιού σας. Δυσκολίες στη σωματική, νοητική ή κοινωνική του ανάπτυξη, μπορεί να προκαλούν περιστασιακές δυσκολίες στη διάρκεια του παιχνιδιού. Όμως όλα τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από το παιχνίδι και κάθε παιχνίδι μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες του κάθε παιδιού. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορείτε να λάβετε υπόψη σας τις παρακάτω παραμέτρους:
- Σκεφτείτε το περιβάλλον. Πως παράγοντες όπως οι ήχοι ή το φως επηρεάζουν το παιδί; Ποιοι ήχοι ακούγονται στο βάθος όταν παίζετε; Υπάρχει τηλεόραση ή ραδιόφωνο ανοιχτό; Υπάρχουν πολλά παιδιά γύρω; Αν το παιδί σας δείχνει αναστατωμένο, κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού κι αφού τα δοκιμάσατε όλα, μετακινήστε σε ένα πιο ήσυχο, με λιγότερα ερεθίσματα χώρο να παίξει.
- Πως το παιδί ανταποκρίνεται σε νέα πράγματα; Κάποια βρέφη και νήπια, διεγείρονται πιο εύκολα από κάποια ερεθίσματα μιας δραστηριότητας ενώ άλλα την απολαμβάνουν πολύ. Προσπαθήστε να ξεκινήσετε την ώρα του παιχνιδιού αργά, στην αρχή με ένα παιχνίδι και μετά σταδιακά προσθέτοντας άλλα. Παρατηρήστε πως αντιδράει το παιδί. Χαμογελάει όταν ακουμπάει χνουδωτά παιχνίδια; Τρομάζει όταν ακούει δυνατούς θορύβους από ένα παιχνίδι;
- Πως το παιδί σας αντιδρά στις διαφορετικές υφές, μυρωδιές και γεύσεις; Για παράδειγμα, κάποια αντικείμενα, μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευχάριστα για να τα αγγίζουν και να τα κρατούν. Άλλα μπορεί να τους φαίνονται περίεργα. Αναγνωρίστε τα σημάδια που στέλνει το παιδί σας και προσαρμόστε ανάλογα την εμπειρία του.
- Εμπλέξτε τους συνομήλικους. Είναι σημαντικό για όλα τα παιδιά να αναπτύσσουν σχέσεις με τους συνομήλικους. Κανονίστε ώρες παιχνιδιού στο σπίτι με άλλα παιδιά ή αναζητήστε ευκαιρίες για να παίξει το παιδί σας με άλλα, στο πάρκο ή σε δραστηριότητες. Διασκεδάζοντας με συνομήλικους το παιδί σας μαθαίνει κοινωνικές δεξιότητες, όπως το να μοιράζεται, να λύνει συγκρούσεις και να μπαίνει στη θέση του άλλου.
Τατιάνα Σαμαρά ~ Ψυχολόγος
MSc Παιδική και Εφηβική Ψυχική Υγεία
Εγνατία 55 – Τ.Κ. 54624 Θεσ/νίκη
Κιν. 6944985384
