Όταν μιλάμε για έναν υγιεινό τρόπο ζωής, οι όροι διατροφή και δίαιτα έρχονται πάντα σαν σκέψη στο μυαλό μας. Ωστόσο, η διατροφή και η δίαιτα  δεν είναι το ίδιο ,έχουν διαφορετικές έννοιες, αλλά συνδέονται στενά μεταξύ τους.

Η χρήση της λέξης δίαιτας έχει προκαλέσει σύγχυση ως προς την πραγματική της έννοια λόγω του τρόπου που χρησιμοποιείται. Η δίαιτα πρέπει να σχετίζεται με τη συνολική θερμιδική πρόσληψη ενός ατόμου και να μην εστιάζει και συνδέεται με τους όρους ¨περιορισμό¨,¨πείνα¨, ¨απαγόρευση¨.

Τί σημαίνει πραγματικά ο όρος «Δίαιτα»

Η δίαιτα είναι ένα άθροισμα τροφών που καταναλώνει ένας οργανισμός. Μπορεί να περιλαμβάνει διάφορα συστατικά. Η σύνθεση αυτών των συστατικών μπορεί να ποικίλει ανάλογα με διάφορα κριτήρια. Η σύνθεση μιας δίαιτας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις περιβαλλοντικές συνθήκες διαβίωσης, τις θρησκευτικές απόψεις, τις προσωπικές προτιμήσεις, τη διαθεσιμότητα τροφίμων, την οικονομική κατάσταση. Παραδείγματος χάριν με βάση ορισμένες θρησκευτικές ή πολιτισμικές πεποιθήσεις, οι άνθρωποι τείνουν να περιορίζουν τη διατροφή τους σε ένα στενό φάσμα τροφίμων.

Σήμερα υπάρχουν διάφορα παραδείγματα διαιτών :

• Χορτοφαγική
• Κετογονική
• Χωρίς γλουτένη
• Paleo
• Ομάδας αίματος
• Μεσογειακή

Η Μεσογειακή δίαιτα είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα. Ακολουθώντας αυτήν τη δίαιτα, ένα άτομο μπορεί να προσλαμβάνει συγκεκριμένες τροφές όπως ελαιόλαδο, δημητριακά ολικής αλέσεως, ξηρούς καρπούς, σπόρους, ψάρια, βότανα και ορισμένα φυτά. Η μεσογειακή διατροφή είναι ένα παράδειγμα μιας υγιεινής, ισορροπημένης διατροφής. Μια δίαιτα σαν αυτή οδηγεί σε βελτιωμένα επίπεδα  υγείας, ευεξία  και αυξημένα επίπεδα ενέργειας. Είναι επίσης γνωστό ότι καταπολεμά πολλές ασθένειες μειώνοντας τη χοληστερόλη. Προστατεύει επίσης από τον διαβήτη τύπου 2 και αποτρέπει τις καρδιακές παθήσεις.

Παρόλαυτα η δίαιτα ενός ατόμου μπορεί να αποτελείται από επεξεργασμένα και παρασκευασμένα τρόφιμα. Μπορεί να τρώνε fast food και συσκευασμένα τρόφιμα. Αυτές είναι κατώτερες επιλογές και είναι το αντίθετο από την υγιεινή διατροφή. Αυτός ο τρόπος ζωής  μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία, καρδιακές παθήσεις, διαβήτη και πολλές άλλες επιβλαβείς καταστάσεις.

Τί σημαίνει πραγματικά ο όρος «Διατροφή»

Η διατροφή είναι μια διαδικασία με την οποία ένας ζωντανός οργανισμός αφομοιώνει τα τρόφιμα και το χρησιμοποιεί για την ανάπτυξη και την αντικατάσταση των ιστών.

Τα βασικά θρεπτικά συστατικά που απαιτούνται για τη διατήρηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής  είναι οι πρωτεΐνες, οι υδατάνθρακες, το λίπος, οι βιταμίνες και τα μέταλλα. Όταν η ποσότητα πρόσληψης θρεπτικών ουσιών είναι μικρότερη από την απαιτούμενη, η προκύπτουσα κατάσταση ονομάζεται διαταραχή θρεπτικών ουσιών ή μη ισορροπημένες διατροφικές συνθήκες. Η ανθρώπινη ζωή μπορεί να απειληθεί από τις επικρατούσες ελλείψεις θρεπτικών ουσιών. Ανεπάρκεια σιδήρου (αναιμία), ανεπάρκεια βιταμίνης Α, ανεπάρκεια ιωδίου και ανεπάρκεια πρωτεϊνών είναι οι πιο ευάλωτες καταστάσεις ανεπάρκειας στον κόσμο. Πολλά προβλήματα που σχετίζονται με την υγεία μπορούν να αποφευχθούν με καλή τροφή. Με άλλα λόγια, μπορούν να προληφθούν με σωστή διατροφή.

Ως γενικός οδηγός και ανάλογα με την κατάσταση υγείας του κάθε ατόμου και τις εξειδικευμένες του ανάγκες (πχ αθλητής, εγκυμοσύνη),  η ισορροπημένη διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει:

• 15%-20% πρωτεϊνη
• 50-55% υδατάνθρακα
• 30-35% λιπαρά
• 2-4 λίτρα νερό

Η σωστή διατροφή πρέπει επίσης να αποτελείται από βιταμίνες, μέταλλα, φυτοθρεπτικά συστατικά και αντιοξειδωτικά. Μερικές ιδανικές επιλογές φαγητού περιλαμβάνουν σκούρα πράσινα φύλλα, δημητριακά ολικής αλέσεως, γλυκοπατάτες, ωμά καρύδια, σπόρους, σολομό, μούρα, βρώμη και αβοκάντο.

Η ισορροπημένη διατροφή είναι κρίσιμη σε όλα τα στάδια της ζωής. Από νεαρή ηλικία, η διατροφή είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη. Καθώς ένα άτομο μεγαλώνει, απαιτείται σωστή διατροφή για ενέργεια, αποτοξίνωση και αντιγήρανση. Η διατροφή βελτιώνει το ανοσοποιητικό σύστημα, βοηθά στην ανάπτυξη μυών, βοηθά στην απώλεια βάρους και ενισχύει τη ζωτικότητα.

Διατροφή VS Δίαιτα

Οι καταναλωτές πρέπει να γνωρίζουν πώς η διατροφή διαφέρει από τη δίαιτα. Η ενημέρωσή τους για το πώς μοιάζει μια ιδανική διατροφή θα τους οδηγήσει σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής.

Οι καταναλωτές που εφαρμόζουν αυστηρές ή κατώτερες ποιοτικά  δίαιτες πρέπει να μάθουν τα επικίνδυνα αποτελέσματά τους. Το πρώτο βήμα είναι να βελτιωθεί η συνολική διατροφή κάνοντας πιο υγιεινές επιλογές. Εάν καταναλώνονται συχνά junk food και μεταποιημένα τρόφιμα, η λύση σε αυτό είναι να καταναλώνονται συμπληρωματικά και πιο ολόκληρα τρόφιμα. Συνήθως, όταν προστίθενται πιο υγιεινά τρόφιμα, το junk food τελικά απορρίπτεται ως επιλογή φαγητού.

 Η σταδιακή κατάργηση σνακ και ένοχων απολαύσεων δεν είναι πάντα δυνατή, αλλά ακολουθώντας τον κανόνα 80/20, μπορεί να επιτευχθεί ένας πιο ρεαλιστικός στόχος. Εάν ένα άτομο μπορεί να τρώει υγιεινά το 80% του χρόνου, βρίσκεται σε καλό δρόμο για βελτιωμένη υγεία και ευεξία.

Μόλις ένα άτομο αλλάξει τη δίατα του, θα βελτιώσει και τη συνολική του διατροφή. Θα αναζητήσει προϊόντα από απλά φυσικά συστατικά. Θα προτιμά τρόφιμα με ελάχιστη επεξεργασία που περιέχουν υψηλές ποσότητες βιταμινών, μετάλλων και αντιοξειδωτικών.

Καταλαβαίνουμε λοιπόν ότι η Δίαιτα και η Διατροφή πρέπει να συνεργαστούν για να βελτιώσουμε την υγεία και τη ζωή μας.

Να θυμάστε : Η υγεία δεν σχετίζεται μόνο με την απώλεια του βάρους , αλλά με τη ζωή που αποκτάς..!

Ιωάννα Ελισάβετ Καταμούτου

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

MSc Λειτουργικά τρόφιμα & Διατροφή

MSc Διοίκηση Αθλητισμού Αναψυχής  & Αθλητικού Τουρισμού

Email : ikatamoutou@hotmail.gr