Λουσμένο στο φως, πανηγυρικό και υπέρλαμπρο, το Πάσχα είναι αναμφισβήτητα η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης. Η περίστασή του γιορτάζεται με μοναδική ζέση σε όλη τη χώρα, στα αστικά κέντρα και στην ύπαιθρο, στα βουνά, τους κάμπους και τα νησιά. Όλη η Ελλάδα πάλλεται στους γιορτινούς του ρυθμούς, καθώς οι καμπάνες ηχούν χαρμόσυνα, το φως του ημερεύει τις ψυχές, μικρές φλόγες που ενώνονται και θεριεύουν σε μια ψυχωμένη φωτιά, που γεννά την ελπίδα, αναζωπυρώνει την πίστη, σκορπάει μηνύματα Ανάστασης!

Αυτό είναι το Πάσχα στην Ελλάδα. Κι άλλα τόσα, ακόμη! Μετά το βράδυ της Ανάστασης, ξημερώνει η μέρα της Λαμπρής και ξεκινάει το πανηγύρι μιας μεγάλης γιορτής, που παρασύρει τους πάντες στους ρυθμούς της!

Κι αν το Πάσχα δίνει δυναμικά το παρών σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, με την κατάνυξη της Μεγάλης Εβδομάδας, το τσούγκρισμα των κόκκινων αβγών, τα αφράτα τσουρέκια, τις στολισμένες λαμπάδες, τις μυρωδάτες μαγειρίτσες και τους μερακλίδικους σουβλιστούς οβελίες, είναι και πολλά τα διαφορετικά έθιμα που υφαίνουν τη μαγεία του από τόπο σε τόπο. Ας ταξιδέψουμε λοιπόν, σε μέρη όπου κανείς βιώνει κάποιους από τους πλέον χαρακτηριστικούς και ιδιαίτερους Πασχαλινούς εορτασμούς.

Οι “Μπότηδες” της Κέρκυρας

Πρώτο στη λίστα αυτό και όχι άδικα, αφού αποτελεί ένα από τα πιο φημισμένα σε όλη την Ελλάδα, το Πάσχα στο όμορφο νησί του Ιονίου, γιορτάζεται με τρόπο μοναδικό! Το πιο φημισμένο έθιμο είναι αυτό των μπότηδων. Έτσι λέγονται τα πήλινα κανάτια με το στενό στόμιο, που κατά παράδοση οι κάτοικοι πετούν από τα μπαλκόνια τους, στολισμένα με κόκκινες κορδέλες και γεμάτα με νερό, με το που σημάνει η Πρώτη Ανάσταση. Πρόκειται για έθιμο που λέγεται πως κρατά από τα χρόνια της Ενετοκρατίας, με το οποίο συμβολικά ξόρκιζαν την παλιά χρονιά και προετοίμαζαν το έδαφος για την επικείμενη άνοιξη. Όπως και να έχει, τηρείται ευλαβικά μέχρι σήμερα, δίνοντας ιδιαίτερες νότες στην αναστάσιμη βραδιά.

Και η γιορτινή ατμόσφαιρα δεν μένει εκεί. Στα γραφικά καντούνια του νησιού, ορδές πιστών ανταλλάσσουν ευχές, αγκαλιές και φιλιά και τα ζωηρά τσουγκρίσματα των αβγών, λαμβάνουν χώρα υπό τη μουσική συνοδεία των 18 Φιλαρμονικών της Κέρκυρας. Παίζοντας κατά παράδοση συγκεκριμένες μουσικές το Μεγάλο Σάββατο, τη Marcia Funebre (επιτάφιος πορεία) από την Hρωική του Beethoven και το Calde Lacrime του Michelli, οι ορχήστρες ενώνουν τις υπέροχες μελωδίες τους, κάνοντας όλο την πόλη να πάλλεται στους γιορτινούς ρυθμούς.

Ρουκετοπόλεμος στη Χίο

Στη Χίο του Βορείου Αιγαίου, η Ανάσταση κάνει… σαματά! Θορυβώδης, αδάμαστη και γιορτινή με τον δικό της άγριο τρόπο, δίνει το σύνθημα για έναν ιδιότυπο ρουκετοπόλεμο στο χωριό Βροντάδος, που μάλλον δεν ονομάστηκε τυχαία έτσι. Αμέτρητες αυτοσχέδιες ρουκέτες εκτοξεύονται από τις δύο ενορίες του νησιού, χτισμένες σε δυο αντικριστούς λόφους: την ενορία της Παναγίας της Ερειθιανής και την ενορία του Αγίου Μάρκου. Η μάχη είναι ανελέητη, καθώς οι δυο εκκλησιές αντιμάχονται η μία την άλλη, σκίζοντας από άκρη σε άκρη τον αναστάσιμο ουρανό, με ρουκέτες που σαν διάττοντες αστέρες κάνουν ηχηρούς κρότους προτού σβήσουν και σιγήσουν. Πρόκειται για ένα έθιμο που έχει τις ρίζες του στην περίοδο της Τουρκοκρατίας και μέσα στα χρόνια διατήρησε την έντασή του, παρά την επικινδυνότητά του, μιας και δεν ήταν λίγες οι περιπτώσεις που οδήγησε σε τραυματισμούς και καταστροφές.

Στον ουρανό του Λεωνίδιου

Στην άλλη άκρη της χώρας, στην Πελοπόννησο και πιο συγκεκριμένα στο Λεωνίδιο της Κυνουρίας, δώδεκα μόλις μίλια μακριά από τις Σπέτσες, κάθε χρόνο αναβιώνει ένα φαντασμαγορικό έθιμο. Λέγεται πως η ιστορία του φτάνει στις αρχές του 20ου αιώνα, μα τηρείται ευλαβικά ως σήμερα. Πεδίο δράσης για μια ακόμη φορά ο… ουρανός της Ανάστασης, όπου αυτή τη φορά υψώνονται εκατοντάδες αερόστατα, από τις πέντε ενορίες της περιοχής. Ποτισμένες με λάδι και πετρέλαιο, οι κολλημάρες των αερόστατων γεμίζουν με ζεστό αέρα και έτσι, με ένα επιδέξιο στρίψιμο, τα αερόστατα ωθούνται προς τα πάνω και απελευθερώνονται. Στη συνέχεια μεσουρανούν για την επόμενη ώρα περίπου. Έτσι, στη γλυκιά ανοιξιάτικη νυχτιά της Ανάστασης, πέρα από τα άστρα του ουρανού, προστίθεται η λάμψη από 500-600 τεχνητά αστέρια ακόμη, τα όμορφα φαναράκια, που αφού διαγράψουν τη μαγική τροχιά τους, χάνονται στη θάλασσα ή στο παρακείμενο δασάκι στους Τρεις Μύλους.

Κοσμοπολίτικη …παράδοση στην Αράχωβα

Στην κοσμοπολίτικη Αράχωβα το Πάσχα γιορτάζεται με τρόπο παραδοσιακό, με τα έθιμά του να τηρούνται ευλαβικά μέσα στα χρόνια. Επίκεντρο του εορτασμού αποτελεί η εικόνα του προστάτη του χωριού, του Αγίου Γεωργίου, η οποία περιφέρεται στο χωριό συνοδευόμενη από ένα πλήθος πιστών, που συχνά ξεπερνά τα 500 άτομα. Ντυμένοι με παραδοσιακές φορεσιές, ακολουθούν την εικόνα, ενώ την επομένη τη σκυτάλη παίρνουν οι… γέροντες του χωριού, σε έναν ιδιότυπο αγώνα δρόμου, που ξεκινά από τον Ναό του Αγίου Γεωργίου και φτάνει μέχρι την κορυφή του λόφου.

Ανήμερα της Λαμπρής, η Αράχωβα πνίγεται στον καπνό! Σε κάθε γειτονιά σκάβεται ένας βαθύς λάκκος και με κληματόβεργες, ανάβουν φωτιές για το ψήσιμο των αρνιών. Πλούσια και πληθωρική η Ρουμελιώτικη παράδοση, θέλει το Πάσχα πλαισιωμένο από μουσικές και χορούς, γεύσεις, ποτά και κλέφτικα αγωνίσματα, συνθέτοντας ένα γιορτινό πανηγύρι από το οποίο φεύγει κανείς χορτασμένος!

Κατάνυξη στα Μετέωρα

Στα γραφικά Μετέωρα το Πάσχα αποκτά μια διαφορετική πνευματική διάσταση, μια απέριττη και όμως μεγαλοπρεπή αίσθηση, πλαισιωμένο από το απόκοσμο, εμβληματικό τοπίο με τους περίεργους πέτρινους σχηματισμούς.

Εύλογα, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στη μοναστική κοινότητα, τις μονές που κρέμονται από τα απόκρημνα βράχια. Οι επιτάφιοι αποτελούν μια ωδή στη λιτότητα, χωρίς πλουμιστούς θόλους, όπως έχουμε συνηθίσει να τους βλέπουμε, ενώ το βράδυ της Ανάστασης οι λειτουργίες αρχίζουν στις 9 μ.μ.. Οι γεμάτες κατάνυξη και ευλάβεια ολονυχτίες, υπό το φως των κεριών, με τη συνοδεία των ψαλμωδών και της βυζαντινής μουσικής, μιλούν με έναν διαφορετικό τρόπο στην καρδιά μας, θυμίζοντάς μας ότι πάνω από όλα το Πάσχα είναι μια γιορτή πνευματική!