Αγαπημένο πρωινό έδεσμα για μεγάλους και μικρούς, αλλά και αγαπημένη αφορμή για πειράγματα μεταξύ Βορειοελλαδιτών και Αθηναίων, η μπουγάτσα αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο απόλαυσης στο μεγάλο σύμπαν των παραδοσιακών πιτών. Γλυκιά ή αλμυρή, αλλά πάντα τραγανή, έχει τον δικό της τρόπο να μιλάει στη γλώσσα μας και να μας παρασύρει σε αυθεντικές εμπειρίες απόλαυσης.

Άλλο πίτα...άλλο μπουγάτσα

Η λέξη μπουγάτσα είναι τουρκικής προέλευσης. Πιο συγκεκριμένα προέρχεται από τη λέξη Pogaca (πογάτσα) που σημαίνει ζύμη. Η καταγωγή της είναι από την Πόλη, ενώ οι ρίζες της φτάνουν μέχρι το Βυζάντιο, όπου υπήρχε μια ολόκληρη «σχολή» στα γλυκά ταψιού και τις διάφορες πίτες. Φέρεται λοιπόν πως ανάμεσά τους, ξεχωριστή θέση κατείχε και η αγαπημένη μας μπουγάτσα.

Η δημοτικότητά της παρέμεινε υψηλή ακόμη και μετά την άλωση της Πόλης, ενώ αναφορές κάνουν λόγο για φούρνους που παρασκεύαζαν μπουγάτσα με διάφορες γεμίσεις, κιμά, τυρί, αλλά και μπουγάτσα απλά πασπαλισμένη με άχνη, που ήταν η δημοφιλέστερή της εκδοχή, γνωστή και ως «σαντέ μπουγάτσα».

Το όνομά της χρησιμοποιείται ακόμη ευρέως στη γειτονική χώρα, αναφερόμενο όμως όχι μόνο στη συγκεκριμένη πίτα αλλά και σε πολλά ακόμη συναφή σκευάσματα, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και σε μαγειρευτά φαγητά.

Στην Ελλάδα, πάντως, η μπουγάτσα ήρθε μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και είχε μεγάλη απήχηση ειδικότερα στη Βόρεια Ελλάδα, όπου εγκαταστάθηκε μεγάλος αριθμός προσφύγων, ενώ η τέχνη της γνώρισε άνθηση ειδικά στη Θεσσαλονίκη και στις Σέρρες. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο, που σήμερα οι δύο πόλεις κονταροχτυπιούνται για την κορυφή στην παρασκευή του δημοφιλούς εδέσματος.

Άλλο πίτα, άλλο μπουγάτσα

Πολλοί λανθασμένα θεωρούν ότι η διαφορά της μπουγάτσας είναι στη γέμιση. Εκείνο που στα αλήθεια χαρακτηρίζει την αυθεντική μπουγάτσα, όμως, είναι το φύλλο της. Πρέπει να είναι λεπτό και τραγανό, ενώ δεν ανοίγεται με τη βοήθεια αλευριού όπως συμβαίνει με άλλες πίτες, αλλά μόνο με λάδι και μαλακό φυτικό βούτυρο άριστης ποιότητας.

Στα παραδοσιακά εργαστήρια που εξασκούν την παραδοσιακή τέχνη της μπουγάτσας, τα χέρια έχουν τον πρώτο λόγο. Το μόνο ηλεκτρικό μηχάνημα που χρειάζεται στην πραγματικότητα είναι το ζυμωτήρι. Εφόσον το ζύμωμα ολοκληρωθεί, όλη η διαδικασία που ακολουθείτε μέχρι να επιτευχθεί το τελικό αποτέλεσμα είναι ιδανικό να γίνεται στο χέρι.

Έμπνευση γεμάτη!

Μπορεί στις απαρχές της ιστορίες της να σερβίρονταν στην πιο ταπεινή της εκδοχή, μόνο με άχνη και κανέλα, αλλά μέσα στα χρόνια η τέχνη της αποθεώθηκε και οι τραγανές στρώσεις του φύλλου έφτασαν να… φιλιώσουν με ένα σωρό υλικά: τυρί ή κρέμα είναι μόνο η αρχή. Στην παρέα προστίθεται ο κιμάς, το σπανάκι, η κρέμα κακάο, το πράσο, και τελικά ό,τι βάλει ο νους του καθενός. Μπουγάτσα με… όλα τα καλά, λοιπόν!