Ένα δέντρο βαθιά ριζωμένο στην ελληνική παράδοση, που αγαπάει το φως και τη θάλασσα, που μεγαλώνει και τρανεύει με το θερμό χάδι του ήλιου και την αύρα της αλμύρας. Μια καλλιέργεια παλιά όσο και η ιστορία, που κατάφερε να μείνει ζωντανή και να καρποφορήσει ξανά και ξανά, μέσα στο πέρασμα των χρόνων, δίχως να ζητά πολλά: Ένα κομμάτι γης, ακόμη και άγονο, πετρώδες, λίγο νερό, πολύ φως. Αυτό είναι το ελαιόδεντρο, κομμάτι αναπόσπαστο της κουλτούρας της Μεσογείου, αλλά και ζωντανό κύτταρο της ιστορίας της χώρας μας.

Χίλια χρόνια θα ζήσει…

Πρόκειται για ένα δέντρο αιωνόβιο, που κάποιες φορές ζει χιλιάδες χρόνια! Άρρηκτα δεμένο με τη λεκάνη της Μεσογείου, λέγεται πως έφτασε ως εδώ μέσω Φοινίκων εμπόρων από τη Συρία. Πρώτοι οι Έλληνες άρχισαν να την καλλιεργούν, κάνοντάς την το «Ιερό Δέντρο» της αρχαιότητας, σύμβολο ειρήνης, σοφίας και νίκης. Επιπλέον, ο Ιπποκράτης και οι μεγαλύτεροι γιατροί της εποχής, έκαναν λόγο από τότε για την ευεργετική δράση του ελαιόλαδου στον ανθρώπινο οργανισμό. Και βέβαια, μέσα στα χρόνια αγαπήθηκε πολύ και ο βρώσιμος καρπός του δέντρου, η ελιά.

Μια ελιά, μα τι ελιά;

Παλιότερα η ελιά ήταν το γεύμα των φτωχών. Ένα κομμάτι ψωμί ήταν η μόνη συντροφιά που αποζητούσε για να λάβει διαστάσεις …πλήρους γεύματος. Σήμερα, και καθώς η αφθονία των αγαθών είναι μια πραγματικότητα, η ελιά επιστρέφει πιο αγαπητή από ποτέ και στρέφει πάνω της τα φώτα της σύγχρονης γαστρονομίας. Στον κόσμο της, το στοίχημα κερδίζεται στην ποικιλία. Είναι πολλά τα είδη και πλούσιες οι γευστικές εμπειρίες που χαρίζουν. Μαύρες ή πράσινες, ξιδάτες ή αλμυρές, απλές ή γεμιστές, τσακιστές ή χτυπητές, οι επιλογές αφθονούν και εμπνέουν ουρανίσκους με άποψη. Ένας βασικός διαχωρισμός των ελιών είναι αυτός ανάμεσα στις θρούμπες και τις κονσερβολιές. Οι πρώτες είναι μαύρες, ζαρωμένες, μαλακές και συντηρούνται σε άλμη. Οι δεύτερες είναι σφιχτές και τραγανές, πράσινες, μαύρες ή δαμασκηνί, ανάλογα με τον βαθμό ωριμότητας, συντηρούνται σε αλάτι ή αλάτι και ξύδι, και είναι κατάλληλες για κονσερβοποιία Και αν η Καλαμών είναι ίσως η σταρ των ελληνικών ελιών, υπάρχουν πολλά ακόμη είδη με προστατευόμενη ονομασία προέλευσης που καλλιεργούνται στη χώρα. Οι ελιές Αμφίσσης, Θάσου και Χαλκιδικής, για παράδειγμα, είναι εξίσου δημοφιλείς και αγαπημένες.

Ελιά… της γεύσης βασιλιάς!

Σε γενικές γραμμές οι ελιές αποδίδουν αρκετές θερμίδες, περίπου 10 ανά τεμάχιο, οπότε καλό είναι να καταναλώνονται με σύνεση. Αν το λιγότερο λίπος είναι το ζητούμενο, τότε οι πράσινες ελιές προτιμώνται έναντι των μαύρων ώριμων καρπών. Πρόκειται πάντως για μια εξαιρετική πηγή βιταμίνης Α και Ε, σιδήρου, μαγνησίου και ασβεστίου. Όσο για τον τρόπο σερβιρίσματος; Από το να τις απολαύσει κανείς ως έχουν, σαν ένα πρώτης τάξεως ορεκτικό, μέχρι την ευρηματική χρήση τους στη μαγειρική, σε σαλάτες, σάλτσες και ζυμώματα, οι ιδέες είναι αμέτρητες και η έμπνευση… όλη δική σας!