Πόσο καλά γνωρίζετε το έντερό σας; Ξέρετε ότι τα τελευταία χρόνια το όργανο αυτό έχει φτάσει να θεωρείται καθρέφτης της υγείας του ανθρώπου; Ας ξεκινήσουμε με μια απλή κι όμως εύστοχη μεταφορά: Στο έντερο του καθενός διεξάγεται ένας πόλεμος και οι «καλοί» δεν είναι πάντα αυτοί που νικούν. Πιο συγκεκριμένα, στο ιδιότυπο αυτό πεδίο μάχης αντιμάχονται δύο κατηγορίες βακτηρίων, τα ωφέλιμα και τα βλαβερά. Υπολογίζεται πως σε ένα ανθρώπινο έντερο, το οποίο τυχαίνει να είναι και το μεγαλύτερο σε έκταση όργανο, διαβιούν τρισεκατομμύρια μικρόβια, που δεν απολαμβάνουν πάντα συνθήκες αρμονικής… συνύπαρξης. Αυτό είναι το λεγόμενο μικροβίωμα για το οποίο γίνεται πολύς λόγος τα τελευταία χρόνια. Λέγεται ότι η εδραίωση ενός αρμονικού οικοσυστήματος βακτηρίων στο έντερο, μπορεί να συντελέσει τα μέγιστα και σε μια καλύτερη και υγιέστερη ζωή. Κάπως έτσι, μπαίνουν στην κουβέντα και τα προβιοτικά, για τα οποία όλοι, ολοένα και πιο πολύ μιλούν. Έτσι, οι περισσότεροι από εμάς έχουμε μια γενική και αφηρημένη ιδέα ότι πρόκειται για κάτι καλό για την υγεία, δίχως όμως να γνωρίζουμε τι ακριβώς είναι και πώς ακριβώς μας ωφελούν.

Τι είναι τα προβιοτικά;

Πρόκειται για ζωντανούς οργανισμούς (βακτήρια) και ζυμομύκητες, που περιέχονται σε συγκεκριμένες τροφές, που έχουν υποστεί ζύμωση. Το είδος δηλαδή των καλών βακτηρίων που συναντά κανείς και στο ανθρώπινο έντερο, αυτών που τόσο ωφελούν το πεπτικό σύστημα και την υγεία μας συνολικά. Η λήψη επιπλέον προβιοτικών από τη διατροφή μας δρα ενισχυτικά στην καλή χλωρίδα του εντέρου, βελτιώνοντας τις πιθανότητες επικράτησης των «καλών» βακτηρίων στον πόλεμο κατά των «κακών». Με άλλα λόγια, καταναλώνοντας τροφές πλούσιες σε προβιοτικά διατηρούμε τον αριθμό και την υγεία των ωφέλιμων μικροοργανισμών του εντέρου στα επιθυμητά επίπεδα.

Προβιοτικά VS αντιβιοτικά

Είναι γνωστό ότι ειδικά τα παλαιότερα χρόνια, οι γιατροί στην Ελλάδα συνταγογραφούσαν αντιβιοτικά με συχνότητα μεγαλύτερη από ό,τι έπρεπε. Αν και τα αντιβιοτικά είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά για την καταπολέμηση συγκεκριμένων νόσων, παρουσιάζουν πολλές ανεπιθύμητες παρενέργειες. Λαμβάνοντας συχνά αντιβιοτικά η δράση τους αποδυναμώνται, γιατί οι ασθένειες γίνονται πιο ανθεκτικές σε αυτά. Επιπλέον, τα αντιβιοτικά έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο εντερικό μικροβίωμα, διαταράσσοντας την ομαλή λειτουργία του εντέρου, αλλά απορρυθμίζοντας γενικότερα και το ανοσοποιητικό μας. Η συνδυαστική λήψη λοιπόν προβιοτικών με τα αντιβιοτικά, ενισχύει την ισορροπία του μικροβιώματος, αποτελώντας μια σημαντική ασπίδα προστασίας για την προστασία της υγείας μας.

Η ζάχαρη τρέφει τα παθογόνα βακτήρια

Η χρόνια χρήση αντιβιοτικών είναι ένας επιβαρυντικός παράγοντας. Εξίσου ένοχη όμως κρίνεται και η κακή διατροφή. Και ως τέτοια εννοούμε την κατανάλωση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και αντίστοιχα τη μειωμένη κατανάλωση τροφίμων με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες. Η διαθρεπτικά φτωχή διατροφή, οπλίζει τα παθογόνα βακτήρια του εντέρου, δημιουργώντας φλεγμονές και προκαλώντας πολλές ανεπιθύμητες καταστάσεις, όπως αύξηση του βάρους, διαταραχές του μεταβολισμού και αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού.

Ποιές τροφές είναι πλούσιες σε προβιοτικά;

Στο εμπόριο κυκλοφορούν δεκάδες συμπληρώματα διατροφής με προβιοτικά. Όπως πάντα όμως, η καλύτερη λύση είναι να τα αναζητήσουμε στις φυσικές τους πηγές και αυτές δεν είναι άλλες παρά διατροφικές. Συγκεκριμένα είδη τροφίμων, που στην πλειοψηφία τους έχουν υποστεί ζύμωση, περιέχουν τα τόσο ωφέλιμα για τη υγεία μας βακτήρια. Ανάμεσά τους:

Το γιαούρτι

Για πολλούς είναι ο βασιλιάς των γαλακτοκομικών, και όχι άδικα. Το γιαούρτι πέρα από εξαιρετική πηγή πρωτεΐνης, περιέχει συνήθως και προβιοτικά. Άλλωστε για την παρασκευή του χρησιμοποιούνται βακτήρια σε παστεριωμένο γάλα. Για να βεβαιωθείτε ότι το γιαούρτι που επιλέγετε διαθέτει ευεργετικά ενεργά βακτήρια, ελέγξτε την ετικέτα για τη φράση «ζωντανή και ενεργή καλλιέργεια γιαούρτης».

Το κεφίρ

 Παρά την ομοιότητά του με το γιαούρτι, το κεφίρ διαφέρει, και επιπλέον αποτελεί καταλληλότερη επιλογή για όσους έχουν δυσανεξία στα γαλακτοκομικά προϊόντα, καθώς εξουδετερώνει σε εντυπωσιακά μεγάλο ποσοστό τις επιπτώσεις της λακτόζης. Επιπλέον, τα βακτήριά του αποδίδουν πολλά οφέλη στο έντερο. Έχετε λοιπόν κάθε λόγο να το εντάξετε στην καθημερινή σας διατροφή, ακόμη και αν είστε …«μαλωμένοι» με τα γαλακτοκομικά.

Τα μαλακά ώριμα τυριά

Όλα τα τυριά που υφίστανται ζύμωση, δεν περιέχουν κατ’ανάγκη προβιοτικά. Ωστόσο, ώριμα και μαλακά τυριά, όπως το τσένταρ και η γκούντα διαθέτουν πλήθος ευεργετικών βακτηρίων. Και αυτό έχει να κάνει με τη μέθοδο παρασκευής, κατά την οποία πραγματοποιείται προσθήκη βακτηριακής καλλιέργειας γαλακτικού οξέος στο γάλα. Μάλιστα, η ωρίμανση του τυριού σημαίνει και πολλαπλασιασμό των καλών βακτηρίων. Οπότε η τακτική κατανάλωση ώριμων τυριών είναι μια καλή ιδέα για μια πλούσια σε προβιοτικά διατροφή.

Η μαύρη σοκολάτα

Συνδυαστική πηγή προβιοτικών και πρεβιοτικών, δηλαδή ινών με τις οποίες τρέφονται τα καλά βακτήρια, η υψηλής περιεκτικότητας σε κακάο μαύρη σοκολάτα, χωρίς προσθήκη ζάχαρης, είναι μια εξαιρετική διατροφική επιλογή. Επιλέξετε την λοιπόν και θυμηθείτε- ιδανικά το ποσοστό κακάο να είναι τουλάχιστον 70%.

Οι ελιές

Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να εντάξει κανείς τις ελιές στην καθημερινή του διατροφή. Ανάμεσά τους, είναι και ύπαρξη προβιοτικών στις ελιές που υποβάλλονται σε φυσική ζύμωση στο αλάτι, διαδικασία που μεταξύ άλλων τις προικίζει και με τη χαρακτηριστικά νόστιμη γεύση τους.