Το Πάσχα στην Ελλάδα, πέρα από τη θρησκευτική του διάσταση, ως η μεγαλύτερη ίσως γιορτή της Ορθοδοξίας, είναι και βίωμα συλλογικό. Ένα πλέγμα από τελετουργίες, ήθη και έθιμα, που απλώνονται από τη Μεγάλη Δευτέρα έως την Κυριακή της Ανάστασης και αλλάζουν μορφή ανάλογα με τον τόπο. Κοινός πυρήνας όλων αυτών είναι φυσικά η εκκλησιαστι-κή παράδοση. Γύρω της όμως υφαίνονται τοπικές μνήμες, ιστορικές επιρροές και λαϊκές ανάγκες για εξωτερίκευση, κάθαρση και γιορτή. 

Σε πολλές περιοχές, τα πασχαλινά έθιμα λειτουρ-γούν ως συμβολικές πράξεις μετάβασης από το σκοτάδι στο φως, από το πένθος στη χαρά, από τον χειμώνα στην άνοιξη. Άλλοτε με φωτιά και θόρυβο, άλλοτε με σιωπή και κατάνυξη, αυτά είναι κάποια από τα χαρακτηριστικότερα πασχαλινά έθιμα της ελληνικής επικράτειας. 

Μεταμεσονύκτιος Επιτάφιος:

Ζάκυνθος 

Πότε: Ξημερώματα Μεγάλου Σαββάτου 

Τι συμβολίζει: Τη μοναδική μετάβαση από το πέν-θος στην ελπίδα 

Στη Ζάκυνθο, ο Επιτάφιος τελείται σε ώρα ασυνήθιστη: τις πρώτες ώρες του Μεγάλου Σαββάτου, γύρω στις 4:00 το πρωί. Ο ίδιος ο Επιτάφιος δεν είναι στολι-σμένος με λουλούδια, αλλά με κόκκινο βελούδο και φύλλα χρυσού. Την περιφορά του ακολουθεί η πρώτη Ανάσταση με το σπάσιμο εκατοντάδων σταμνών, ως πρώτη εκδήλωση χαράς για το αναστάσιμο γεγονός! Το έθιμο είναι γνωστό με το λατινικό όνομα «Gloria», αναφερόμενο στη δόξα του αναστηθέντος Χριστού. 

Κάψιμο του Ιούδα:

Κρήτη 

Πότε: Νύχτα Ανάστασης 

Τι συμβολίζει: Κάθαρση, αποβολή του κακού 

Στην Κρήτη, το κάψιμο του ομοιώματος του Ιούδα αποτελεί ένα από τα τυπικότερα και πιο δημοφιλή πασχαλινά δρώμενα. Με το πρώτο «Χριστός Ανέστη», η φωτιά γίνεται το μέσο για να «κλείσει» ο κύκλος της προδοσίας και να ανοίξει εκείνος της λύτρωσης. Το έθιμο έχει ρίζες σε παλαιότερες λαϊκές πρακτικές εξαγνισμού και, με τα χρόνια, απέκτησε έντονο θε-ατρικό χαρακτήρα. 

Μπότηδες: 

Κέρκυρα 

Πότε: Πρωί Μεγάλου Σαββάτου 

Τι συμβολίζουν: Το σπάσιμο του παλιού, την αρχή του νέου 

Συνδυασμός ενετικών παραδόσεων και Ορθόδοξων εθίμων, οι περίφημοι μπότηδες - τα κανάτια που εκσφενδονίζονται από τα μπαλκόνια της Κέρκυ-ρας, ανήμερα του Μεγάλου Σαββάτου, γεμίζουν τα καντούνια με θόρυβο και ενθουσιασμό. Η πράξη θεωρείται ευχή για καλή σοδειά και ευημερία, με πιθανές καταβολές από την ενετική περίοδο, που μετεξελίχθηκαν σε καθαρά τοπικό πασχαλινό πανη-γύρι. Όλα αυτά, ενώ έχει προηγηθεί η περιφορά του Επιταφίου, συνοδεία της περίφημης φιλαρμονικής ορχήστρας της Κέρκυρας, που τυχαίνει να είναι μια από τις πιο ξακουστές της Ελλάδας.