Θυμάσαι τι σήμαινε παλιά καλοκαίρι στο χωριό; Τότε οι μέρες είχαν άλλο φως - και ας μην υπήρχαν τόσο πολλές οθόνες. Ούτε η τηλεόραση καλά-καλά δεν άνοιγε, ίσως μόνο το βράδυ για να παίξει μια ελληνική ταινία. Το τρανζίστορ από την άλλη, εκείνα τα καλοκαίρια, θαρρείς δεν έκλεινε ποτέ - ο ήχος από τα παράσιτα μπλέκονταν με το ατέλειωτο τραγούδι από τα τζιτζίκια.

Καλοκαίρι, τον καιρό εκείνο, σήμαινε πάνω από όλα ανεμελιά. Ξυπόλητα πόδια στην αυλή, το λάστιχο που ξέπλενε αλατισμένα κορμιά και έκανε μικρές λίμνες στο χώμα, φωνές από παιδιά που έπαιζαν χωρίς να μετράνε την ώρα, μυρωδιές από αντικουνουπικό. Το καρπούζι κόβονταν πρόχειρα και μοιράζονταν σε χορταστικές παχιές φέτες, με τα χέρια να στάζουν και κανέναν να μη νοιάζει. Τα μεσημέρια απλώνονταν ήσυχα πίσω από μισόκλειστα παντζούρια, η ώρα της σιέστας ήταν ιερή. Και τα απογεύματα όλα ξεκινούσαν ξανά, αργόσυρτα, με μια απενοχοποιημένη αίσθηση τεμπελιάς, σαν να περίσσευε πάντα χρόνος για όλα και όλους.

Κάπου εκεί, στον πυρήνα εκείνων των μακρινών καλοκαιριών, υπήρχε κάτι ακόμη: μια ζωντανή κουζίνα, που σε αντίθεση με το σύμπαν γύρω της, δεν ησύχαζε ποτέ. Μέσα της, τα υλικά ετοιμάζονταν και τα πιάτα γέμιζαν, όχι σαν άχαρη υποχρέωση, αλλά σαν φυσική συνέχεια της ημέρας. Ένα ταψί έμπαινε στον φούρνο χωρίς βιασύνη, ένα πήλινο κρατούσε μέσα του όλες τις μυρωδιές του καλοκαιριού. Μια γιαγιά, η δικιά μας αγαπημένη γιαγιά, μαγείρευε με τον νου και με το μάτι, χωρίς ακριβή υλικά και λεπτομερή βιβλία συνταγών. Στην επικράτειά της, προτεραιότητα είχαν η μνήμη και εμπειρία.

Και τι καλό τρώγαμε τότε, ξελιγωμένοι από το κολύμπι ή το παιχνίδι, κάτω από την παχιά σκιά μιας κληματαριάς; Λαδερά και όσπρια, εκλεκτά μαγειρευτά, πολύ συχνά. Οι γίγαντες με χόρτα έβγαιναν όπως πρέπει: δεμένοι, γεμάτοι άρωμα, με το λάδι να γυαλίζει στην επιφάνεια. Ένα φαγητό που δεν χρειαζόταν τίποτα παραπάνω από λίγο ψωμί και καλή διάθεση. Και μετά, σχεδόν αυτονόητα, το γλυκό. Ρεβανί με γιαούρτι, σιροπιαστό, δροσερό, κομμένο σε γενναιόδωρα κομμάτια που μοιράζονταν χωρίς μέτρο.  Ίσως τελικά αυτό να θυμόμαστε περισσότερο από εκείνα τα μακρινά καλοκαίρια στο χωριό: όχι απλά τις γεύσεις, αλλά και τον τρόπο που τις ζούσαμε. Χωρίς βιασύνη, χωρίς πρόγραμμα, με μια αίσθηση ότι το καλοκαίρι κρατάει λίγο παραπάνω όπως κρατάει παραπάνω κι ένα τραπέζι που στρώνεται με φροντίδα για να χορτάσει πρώτα την ψυχή.